Mësimi i radhës
Deutsch B1
Gramatikë, fjalor dhe ushtrime për shqipfolës. Një mësim zgjat rreth katër minuta.
Të gjitha mësimet
Fjalori
Fjalët më të rëndësishme të nivelit B1.
Me tastierë: shigjetat ← → për fjalën tjetër, hapësira për ta kthyer kartën.
Gramatika
Dymbëdhjetë temat e provimit B1, të shpjeguara në shqip me shembuj në gjermanisht.
Tema 1 nga 12
Nebensätze
Nën-fjalitë me foljen në fund
Në B1, lidhëzat kryesore që e dërgojnë foljen e konjuguar në fund të fjalisë janë:
Tema 2 nga 12
Konnektoren mit Inversion
Lidhëzat që e sjellin foljen menjëherë pas tyre
Këto lidhëza qëndrojnë në Pozicionin 1 dhe kërkojnë që folja të vijë menjëherë në Pozicionin 2 (para kryefjalës):
Tema 3 nga 12
Zweiteilige Konnektoren
Lidhëzat dyshe: sowohl … als auch, weder … noch
Përdoren gjerësisht në esé dhe të folur formal për të lidhur dy mendime:
Tema 4 nga 12
Konjunktiv II
Dëshira, mirësjellja dhe hipoteza
Përdoret për të shprehur kushte joreale ("sikur të...") ose kërkesa me mirësjellje:
Tema 5 nga 12
Passiv
Forma pësore në të tashmen dhe të shkuarën
Në B1 veprimi ka rëndësi, jo personi që e kryen:
Tema 6 nga 12
Verben mit Präpositionen
Foljet me parafjalë fikse
Përcaktojnë saktë nëse kërkojnë Akkusativ apo Dativ:
Tema 7 nga 12
Pronominaladverbien
worauf / darauf, wovon / davon
Për sende përdoren wo- / da-. Për persona përdoret parafjalë + përemër vetor!
Tema 8 nga 12
Relativsätze
Fjalitë përemërore: der, den, dem, deren
Përemri relativ merr gjininë nga emri dhe rasën nga roli në nën-fjali:
Tema 9 nga 12
Infinitiv mit „zu“
um … zu, ohne … zu, anstatt … zu
Përdoret kur kryefjala në të dy fjalitë është e njëjtë:
Tema 10 nga 12
n-Deklination
Lakimi i dobët i emrave mashkullorë
Disa emra mashkullorë marrin prapashtesën -(e)n në të gjitha rasat përveç emërores (Nom):
Tema 11 nga 12
Präteritum
Koha e shkuar e shkruar: hatte, war, ging
Kur përdoret Präteritum? Kryesisht në gjuhën e shkruar: tregime, romane, lajme në gazetë, radio e TV, raporte zyrtare, protokolle dhe letra formale.
Kur përdoret Perfekt? Në gjuhën e folur (biseda, mesazhe, telefon) gjermanët përdorin zakonisht Perfekt: Ich habe gestern meine Oma besucht.
Përjashtim i rëndësishëm: haben, sein, werden dhe foljet modale përdoren edhe në të folur zakonisht në Präteritum (Ich hatte keine Zeit. Wir waren im Kino. Ich konnte nicht kommen.).
Konjugimi: haben, sein, werden
| Veta | haben | sein | werden |
|---|---|---|---|
| ich | hatte | war | wurde |
| du | hattest | warst | wurdest |
| er/sie/es | hatte | war | wurde |
| wir | hatten | waren | wurden |
| ihr | hattet | wart | wurdet |
| sie/Sie | hatten | waren | wurden |
Konjugimi: foljet modale
Kujdes: në Präteritum foljet modale e humbin umlautin (können ➔ konnte, müssen ➔ musste, dürfen ➔ durfte, mögen ➔ mochte).
| Veta | können | müssen | wollen |
|---|---|---|---|
| ich | konnte | musste | wollte |
| du | konntest | musstest | wolltest |
| er/sie/es | konnte | musste | wollte |
| wir | konnten | mussten | wollten |
| ihr | konntet | musstet | wolltet |
| sie/Sie | konnten | mussten | wollten |
| Veta | sollen | dürfen | mögen |
|---|---|---|---|
| ich | sollte | durfte | mochte |
| du | solltest | durftest | mochtest |
| er/sie/es | sollte | durfte | mochte |
| wir | sollten | durften | mochten |
| ihr | solltet | durftet | mochtet |
| sie/Sie | sollten | durften | mochten |
Ushtrim: hatte / hattest / hattet / hatten
Shkruaj formën e saktë të haben në Präteritum për secilën vetë:
20 foljet e parregullta më të shpeshta
Infinitiv ➔ Präteritum ➔ Partizip II (me ist = foljet e lëvizjes / ndryshimit të gjendjes).
- gehen ➔ ging ➔ ist gegangenGestern ging ich früh nach Hause.Dje shkova herët në shtëpi.
- kommen ➔ kam ➔ ist gekommenDer Bus kam zehn Minuten zu spät.Autobusi erdhi dhjetë minuta me vonesë.
- sehen ➔ sah ➔ hat gesehenIm Supermarkt sah ich meinen Nachbarn.Në supermarket pashë fqinjin tim.
- nehmen ➔ nahm ➔ hat genommenSie nahm den Zug nach Wien.Ajo mori trenin për në Vjenë.
- finden ➔ fand ➔ hat gefundenNach drei Monaten fand er eine Wohnung.Pas tre muajsh ai gjeti një banesë.
- bleiben ➔ blieb ➔ ist gebliebenWegen des Regens blieben wir zu Hause.Për shkak të shiut ndenjëm në shtëpi.
- stehen ➔ stand ➔ hat gestanden (në Austri / Gjermaninë jugore: ist gestanden)Vor dem Haus stand ein Taxi.Para shtëpisë qëndronte një taksi.
- schreiben ➔ schrieb ➔ hat geschriebenIch schrieb eine E-Mail an die Behörde.I shkrova një email institucionit.
- geben ➔ gab ➔ hat gegebenDer Arzt gab mir ein Rezept.Mjeku më dha një recetë.
- sprechen ➔ sprach ➔ hat gesprochenSie sprach lange mit ihrem Chef.Ajo foli gjatë me shefin e saj.
- fahren ➔ fuhr ➔ ist gefahrenAm Wochenende fuhren wir nach Salzburg.Në fundjavë udhëtuam për në Salzburg.
- lesen ➔ las ➔ hat gelesenEr las den Mietvertrag sehr genau.Ai e lexoi kontratën e qirasë me shumë kujdes.
- essen ➔ aß ➔ hat gegessenZum Frühstück aß ich ein Brot mit Käse.Për mëngjes hëngra një bukë me djathë.
- trinken ➔ trank ➔ hat getrunkenNach der Arbeit trank sie einen Tee.Pas punës ajo piu një çaj.
- schlafen ➔ schlief ➔ hat geschlafenDas Baby schlief die ganze Nacht.Foshnja fjeti gjithë natën.
- helfen ➔ half ➔ hat geholfenMein Kollege half mir beim Antrag.Kolegu im më ndihmoi me kërkesën.
- laufen ➔ lief ➔ ist gelaufenEr lief schnell zur Haltestelle.Ai vrapoi shpejt te stacioni.
- treffen ➔ traf ➔ hat getroffenGestern traf ich eine alte Freundin.Dje takova një shoqe të vjetër.
- denken ➔ dachte ➔ hat gedacht (e përzier)Ich dachte oft an meine Familie.Mendoja shpesh për familjen time.
- wissen ➔ wusste ➔ hat gewusst (e përzier)Er wusste die Antwort nicht.Ai nuk e dinte përgjigjen.
Tema 12 nga 12
Trennbare Verben
Foljet e ndashme: aufstehen, anrufen, mitbringen
Disa folje kanë një parashtesë të theksuar që ndahet nga folja: auf-, an-, aus-, ein-, mit-, vor-, zurück-.
Para / Pas: fjali kryesore ➔ Nebensatz (Präteritum)
- auf-Ich stand früh auf.Mein Mann schlief noch, als ich früh aufstand.Burri im ende flinte, kur unë u ngrita herët.
- an-Sie rief ihn sofort an.Der Chef freute sich, dass sie ihn sofort anrief.Shefi u gëzua që ajo e thirri menjëherë.
- aus-Wir stiegen am Hauptbahnhof aus.Es regnete, als wir am Hauptbahnhof ausstiegen.Binte shi kur zbritëm në stacionin qendror.
- ein-Ich kaufte im Supermarkt ein.Ich traf meine Lehrerin, während ich im Supermarkt einkaufte.Takova mësuesen time ndërsa bëja pazar në supermarket.
- mit-Er brachte einen Kuchen mit.Alle freuten sich, weil er einen Kuchen mitbrachte.Të gjithë u gëzuan sepse ai solli një kek.
- vor-Sie stellte sich beim Chef vor.Sie war nervös, als sie sich beim Chef vorstellte.Ajo ishte nervoze kur u prezantua te shefi.
- zurück-Er kam spät zurück.Die Kinder schliefen schon, als er spät zurückkam.Fëmijët flinin tashmë kur ai u kthye vonë.
- an-Der Kurs fing um acht Uhr an.Ich kam zu spät, weil der Kurs schon um acht Uhr anfing.Erdha me vonesë sepse kursi fillonte që në orën tetë.
Parashtesat më të shpeshta
Tregimet
Tekste të shkurtra nga jeta e përditshme. Prek çdo fjalë për ta parë kuptimin.
Prek një fjalë në tekst për ta parë kuptimin në shqip.